جمعه 23 آذر 1397

این سایت را صفحه خانگی خود کنید      این سایت را به لیست علاقه مندی های خود بیافزایید
مديريت و شرايط آن
در اينجا مناسب است از بُعد مديريتى و روان شناختى شرايط مديريت و علّت ترجيح مردان بر زنان را بررسى كنيم:
لازمه تصدّى هر مسئوليتى، برخوردارى از شرايط متناسب با آن مسئوليت است چنانكه در مديريت، تعقّل و تفكّر و دورانديشى و تدبّر و كمتر تحت تأثير هيجانات و عواطف قرار گرفتن، صلابت روحى، قدرت استوار در برخورد با مصائب، مشكلات و حوادث لازم است يكى از دلايل مديريت و رياست مرد در خانواده، به بيان قرآن همين تفاوت روحيه ها و ظرفيت ها و استعدادها و نقش ها است. همچنانكه ايفاى نقش هاى بسيار مهمّ ديگرى كه با عاطفه و احساسات تأمين مى شود به عهده زنان گذاشته شده است.
نقش زن در تأمين عواطف و آرامش همسر و فرزندان به اندازه اى مهمّ است كه اين رسالت يكى از زيباترين هنرنمايى زن است، در برابر اين مسئوليت عظيم و خطير، مرد موظّف به فراهم آورى نيازمندى هاى ضرورى زندگى، حمايت و پشتيبانى زن است، تا زن براى ايفاى مسئوليت اش فراغت يابد.
قلمرو مديريت در خانواده
بايد توجه داشته باشيم كه سرپرستى و رياست مرد در خانواده، هيچ گاه نبايد به معناى زورگويى و استبدادگرى مرد تلقّى شود، چرا كه مرد اجازه ندارد از اين موقعيت سوء استفاده كرده و به ستم و قساوت روى آورد، بلكه سرپرستى مرد به منظور حمايت از سازمان خانواده و حفظ نظم و انضباط منزل است، و اين به معناى ناديده گرفتن مقام زن در خانواده و جامعه انسانى و اهمال حقوق او نيست، بلكه مسئوليتى است در درون نظام خانواده و اداره زندگى مشترك و پاسدارى از آن. هيچ گاه وجود سرپرست و مسئول در نهادى، ناديده انگاشتن و كنار گذاردن كسى ديگر و شخصيت ديگر يا چشم پوشى از حقوق بقيه افراد و دست اندركاران آن نهاد و مؤسّسه به حساب نمى آيد. [1]
از همين رو است كه در اسلام رياست داخلى خانه و خانه دارى را به عهده زن گذاشته شده است، در اين زمينه پيامبر مكرّم اكرم صلّى الله عليه و آله فرمود: «كل نفس من بنى آدم سيّد، فالرجل سيّد اهله و المرأئة سيّد بيتها؛ هر فردى از افراد بنى آدم رييس است، مرد در امر خانواده، و زن در امور خانه و خانه دارى رياست دارد». [2]
بر همين اساس است كه فاطمه زهرا عليهاالسلام، الگوى شايسته ى همه بانوان جهان، از واگذارى پيامبر صلى الله عليه و آله كارهاى داخل خانه را به ايشان و كارهاى بيرون منزل را به على عليه السلام، به اندازه مسرور شد كه فرمود: «كسى جز خدا نمى داند كه چقدر خوشنود شدم از اينكه پيامبر صلى الله عليه و آله مسئوليت مردان را بر دوش من ننهاد». [3]
بنابراين زن و مرد، هم در جامعه و هم در فضاى خانه و مناسبات خانوادگى، دو وجود مكمّل يكديگرند و نه دو قطب مخالفى كه وجود هر يك، عرصه را بر ديگرى تنگ مى كند و به ناگزير يكى بايد حذف شود و يا تسليم ديگرى باشد. [4]
به همين لحاظ انديشمندان اسلامى مديريت مردان را هم از نظر كمّى و هم به لحاظ كيفى محدود مى دانند: «قيوميت مربوط به زن و شوهر است نه زن مقابل مرد. اگر زن در مقابل مرد و مرد در مقابل زن به عنوان دو صنف مطرح باشد، هرگز مرد قوام و قيّم زن نيست و زن هم در تحت قيوميت مرد نيست، بلكه قيوميت مربوط به موردى است كه زن در مقابل شوهر و شوهر در مقابل زن باشد...». [5]
گرچه به نظر برخى بزرگان اين مديريت مردان مختص به خانواده نيست بلكه در جامعه انسانى نيز به همان دليل تفاوت ظرفيت ها و نقش ها، چنين است. [6] پس اولاً، آنچه مورد اتفاق است سرپرستى و مديريت مردان در چارچوب خانواده است، و ثانيا، قيوميت در ادبيات قرآن معناى مصطح فقهى را نمى دهد. قيّم در اصطلاح فقهى به كسى گفته مى شود كه حق تصرّف در مال ديگر و توجيه زندگى او را در اختيار داشته باشد مانند قيم صغير، ديوانه، سفيه و... و مسلّم است كه مرد به هيچ وجه قيومتى بر زن ندارد، زيرا زن در تمام شئون اقتصادى، اخلاقى، مذهبى و اجتماعى از آزادى و اختيار كامل برخوردار است. [7]
بر اين اساس مرد حق ندارد به رفتار اقتصادى و اجتماعى همسرش در صورتى كه مانع از وظايف همسر او نيست، محدوديت ايجاد كند. «معناى قيوميت مرد اين نيست كه استقلال زن را در حفظ حقوق فردى و اجتماعى او، و دفاع از منافعش را سلب كند، بلكه زن مى تواند حقوق فردى و اجتماعى خود را حفظ كند و براى رسيدن به هدف هايش مقدماتى كه او را به مطلوبش مى رساند متوسّل شود». [8]
از اين رو مرد به عنوان مدير خانواده حق ندارد بر زن اعمال سلطه نمايد، بلكه زن و مرد هر يك، نيمه يك پيكره اند، و تنها در سايه همكارى مشترك و تقسيم عادلانه و حكيمانه مسئوليت ها و ايفاى نقش تكميلى نسبت به يكديگر است كه اين پيكره جان گرفته، پويا و بالنده مى شود.
پی نوشت ها:
1. مرتضى مطهرى، نظام حقوق زن در اسلام، تهران، صدرا، 1369، ص 322
2. المتقى الهندى، كنز العمال، ج 6، ص 22، ح 14669
3. محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، تهران، مكتبة الاسلامية، 1384، ج 43، ص 81
4. سيد ضياء مرتضوى، درآمدى بر شناخت مسايل زنان، قم، دفتر تبليغات اسلامى، ح 1377، ص 62
5. جوادى آملى، زن در آيينه جلال و جمال، قم، اسراء، چاپ سوم، 1377، ص 393
6. ر.ك: علامه طباطبايى، ذيل آيه 34 سوره نساء
7. محمدتقى جعفرى، شرح نهج البلاغه، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامى، چاپ دوم، 1371، صص 271-270
8. محمد حسين طباطبايى، الميزان، قم، جامعه مدرسين، 1417 ق، ج 4، ص 344

   1397/8/24 14:25    تعداد بازدید :  46


نظرات بازدیدکنندگان
نام و نام خانوادگی :
ایمیل :
* متن کامنت :
 

خانه چاپ ارسال به دوستان نسخه متنی کوچک کردن متن بزرگ کردن متن دانلود
تعداد بازدید : 46
0/10 (تعداد آرا 0 نفر )


 
  |صفحه اصلی| | اخبار | |طرحها و خدمات| | اندیشه | |گالری تصاویر| | فروشگاه | | پیوندها | |چند رسانه ای| | دانلود | |مشاوره حجاب| |نقشه سایت| | درباره ما | | تماس با ما |  
کلیه حقوق این سایت محفوظ و متعلق به موسسه فرهنگی هنری کاربردی خیبر می باشد. تمامی کالاها و خدمات این فروشگاه، حسب مورد دارای مجوزهای لازم از مراجع مربوطه می باشند و فعالیتهای این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران است.