|
که حجاب يک امر شخصي و يا تکليفي اجتماعي محسوب مي گردد از جمله مسائلي ست که شايد برخي از زنان و دختراني که بدحجاب خوانده مي شوند نسبت به آن آگاهي نداشته و همين امر موجب گرديده در پاسخ به اين سؤال که چرا اينگونه در جامعه حضور مي يابند بيان کنند که در دين هيچ اجباري نيست و حجاب يک امر شخصي ست.
ترديدي نيست که در گستره تاريخ اسلام، مسلمانان از عالم وعامي، شيعه و سني و پيروان مذهب هاي مختلف فقهي و نحله هاي گوناگون کلامي و اعتقادي به صورت اجماع، حجاب را واجب و رعايت آن را بر زن مسلمان الزامي مي شمارند و بي حجابي و بد حجابي را مساوي با مخالفت با قرآن و زير پا نهادن حکم واجب خدا تلقي مي کنند.
حال سؤالي که مطرح مي گردد اين است که آيا حجاب يک تکليف شخصي محض است؟! يعني خداوند فقط حجاب را به خاطر اظهار عبوديت از زن مسلمان خواسته است؟!
در واقع تحول فکري که در رويکرد "نوگرايي" براي تعدادي از صاحب نظران عرب، در اواخر قرن 19 ميلادي رخ داد، در رابطه با مسأله حجاب از جهات گوناگون دغدغه هاي زيادي پيش آورد، از جمله اين دغدغه ها شخصي بودن حکم حجاب است.
نکته قابل توجه اين است که پايه گذار اين رويکرد در جهان اسلام و عرب، کساني بوده اند که گرچه از متفکران و نوانديشان اسلامي شمرده مي شوند اما هر يک انديشه و افکار خود را از دنياي غرب و " فمينيسم " برگرفته اند.
دلايل شخصي نگري حجاب
نو انديشان عرب، به اين مسأله از منظرهاي متفاوتي نگريسته اند. برخي بدون استناد يا اشاره به هيچ دليل، از شخصي بودن مسأله حجاب سخن گفته اند، عداه اي هم حجاب را از دستاوردهاي فرهنگ يهود در اسلام خوانده اند و آن را تکليفي شخصي، اجتماعي و از آموزه هاي اسلامي نمي دانسته اند.
اما برخي ديگر شخصي بودن را به قرآن استناد مي کنند و با توجه به برداشت جديدي که ازقرآن ارائه مي کنند، حجاب را به عنوان يک حق اجتماعي نمي دانند.
محمد شحرور قرآن پژوه معاصر يکي از کساني ست که با ادعاي نو انديشي در قرآن ديدگاههاي متفاوت در برابر حجاب ابراز کرده است، گاهي حجاب را نفي و گاهي هم آن را به عنوان تکليف شخصي معرفي مي کند.
از سوي ديگر نيز برخي معتقدند، پوشش زن تنها تکليف شخصي نيست بلکه يک مسأله عاطفي، رواني، اجتماعي و خانوادگي ست که ريشه در فطرت انسان ها دارد.
حجاب يک امر اجتماعي ست
عشرت شايق پژوهشگر مسائل ديني و فرهنگي در اين خصوص ابراز داشت: اينکه برخي بيان مي کنند در دين هيچ اجباري نيست مربوط به زماني ست که فرد آزادانه حق دارد در امر اعتقادي به يک باور برسد اما زماني که در اين امر به يک باور رسيد و آن را پذيرفت در واقع در يک چارچوب اعتقادي قرار مي گيرد که ديگر نمي تواند مسائل مربوط به آن را نپذيرد و بيان کند در دين اجباري نيست.
وي ادامه داد: همان گونه که ما در ساخت يک مکان ويا خانه به مهندس مربوطه مراجعه کرده و به او اعتماد مي کنيم در مهندسي فرهنگي- ديني خود نيز بايد به مهندسين اين امر که مراجع و مجتهدين ما هستند مراجعه کنيم و آنها به اتفاق در خصوص مسئله حجاب معتقدند که تنها امر شخصي نيست بلکه اجتماعي ست.
نماينده سابق مجلس افزود: حجاب يک امر ضروري ست و زماني که امري ضروري مي گردد نمي تواند شخصي باشد در واقع حجاب يک امر اجتماعي ست. شأن نزول آياتي که در خصوص حجاب براي زنان آمده مربوط به زماني ست که زن مي خواهد وارد اجتماع شود.
شايق تصريح کرد: حجاب و عفاف تنها مربوط به پوشش نيست بلکه نگاه و کلام زن نيز بايد عفاف داشته باشد. البته در اين ميان يک تعداد قليلي هستند که سرکش اند آنها جز تلفات جنگ نرم هستند و ما بايد کج فهم ها را از انسانهاي معمولي متمايز کنيم.
وي در پايان بيان داشت: برخي به دنبال بهانه گيري هستند تا از چارچوب خارج شوند اما درواقع آنها دچار نوعي اشکال در شخصيت شده اند نمي شود که نفقه، مهريه و يا مسائل ديگر دين را قبول داشت اما حجاب را قبول نداشت.
در واقع با يک نگرش عميق و بي غرضانه به آيه هاي حجاب و سوره هايي که اين آيه ها در آن ها بيان شده به روشني مي توان فهميد که حجاب افزون بر اينکه تکليف شخصي زنان است حق جامعه ديني نيز مي باشد چراکه با کمي تأمل در برخي مسائل و مشکلات به وجود آمده در جامعه مي توان به نقش اجتماعي حجاب پي برد.
|